Er zijn maar heel weinig mensen die de middelbare leeftijd bereiken zonder wat zwaarder te zijn geworden. Bij de meesten onder ons komen dan allerlei schuld- en schaamtegevoelens op, terwijl we wanhopig de kilo’s proberen kwijt te raken. Meestal zonder al te veel resultaat. In dit hoofdstuk onderzoeken we daarom herkomst en mogelijke oplossingen van deze gewichtige problemen, scheiden we het kaf van het koren en geven we tips voor gewichtsverlies waar je niet aan onderdoor gaat.

Naar schatting heeft 75 procent van de mensen in Engeland tussen de vijfenveertig en vijfenzeventig jaar overgewicht of zelfs extreem overgewicht (obesitas), en volgens de International Obesity Task Force zijn de cijfers voor De Verenigde Staten hetzelfde, met een verbazingwekkende 40 procent van de vrouwen tussen de vijfenveertig en vijfenzestig dat daadwerkelijk obees (extreem overgewicht) is (zie het kader rechts).

Ben je van middelbare leeftijd en heb je extreem overgewicht, dan breng je daarmee je gezondheid ernstig in gevaar (zo niet acuut, dan zeker op termijn) en verkort je daarmee je levensduur. Volgens een studie gepubliceerd in het American Journal of Epidemiology, betekent overgewicht dat je ‘feitelijk’ zes jaar ouder bent dan je kalenderleeftijd, en dat is dan ook meteen de verkorting van je levensduur. De UK Cancer Research stelt het aantal jaren vast op zeven, dat iemand met extreem overgewicht minder te leven heeft, en in het rapport ‘Tackling Obesity in England’ (2001) van de UK National Audit Office (NAO) staat dat extreem overgewicht het leven verkort met een gemiddelde van NEGEN jaar.

De feiten
Obesitas wordt in verband gebracht met een breed scala aan ziekten en symptomen die het meest voorkomen bij mensen van veertig jaar en ouder. Hart- en vaatziekten, beroerte, hoge bloeddruk, diverse vormen van kanker, insulineresistentie, diabetes type 2 en osteoartritis zijn de belangrijkste aandoeningen, en sinds kort vermoedt men tevens dat mensen met overgewicht ook meer risico hebben de ziekte van Alzheimer te ontwikkelen. De NAO stelt dat extreem overgewicht op jaarbasis zorgt voor 18 miljoen dagen ziekteverzuim, 30.000 doden en 40.000 werkjaren verlies, alleen al in Engeland.

Epidemie
Obesitas is ook de oorzaak van een scala aan andere problemen, waaronder sociale isolatie, depressie en gebrek aan eigenwaarde. Obesitas is hard bezig een epidemie van zorgwekkende omvang te worden, die men in de Verenigde Staten beschouwt als even schadelijk voor de gezondheid als roken, en sommige schattingen gaan ervan uit dat in het jaar 2020 de meeste volwassenen in Europa (extreem) overgewicht zullen hebben, tenzij er iets wordt gedaan.

Dus wil je kunnen genieten van het leven en tot op hoge leeftijd blaken van gezondheid, dan moet je die gewichtsproblemen nú aanpakken. Uit alle onderzoeken blijkt dat het wel degelijk mogelijk is om in elke levensfase gewicht te verliezen. En het is nooit te laat om er werk van te maken. Een betrekkelijk gering gewichtsverlies van 10 procent doet al wonderen voor de hoge bloeddruk, diabetes type 2 en keelontsteking. En ook al heb je geen extreem overgewicht, dan is het in de gaten houden van de calorieën voor je gewichtscontrole en gezonde leefgewoonten erop nahouden van belang om op oudere leeftijd niet obees te worden.