In 1978 ging ik maatschappijleer geven aan tieners. Het voorgedrukte boek gooide ik snel aan de kant. Het was toch al niet zo’n populair vak, dan kun je maar beter aansluiten bij de leefwereld van de jeugd.

Daarom nam ik eens een stapel tijdschriften mee om hen het verschil in berichtgeving uit te laten zoeken. Neem de proef op de som: als er ergens iets ernstigs is gebeurd, melden alle kranten dat. Maar in het ene bericht druipt de sensatie eraf, terwijl een andere journalist probeert de feiten redelijk objectief weer te geven. Voor omroepen geldt hetzelfde. Door zo’n lespakket zou je denken dat ík me wel bewust ben van die beïnvloeding… Maar nee, het overkomt mij ook.

Slechte wereld
Iedere dag worden we via de krant en televisie geconfronteerd met vooral het slechte in de wereld en in Nederland. Jongens die met honkbalknuppels anderen in elkaar meppen, skimmers die je bankrekening leegplukken, tasjesdieven, plofkrakers... Alleen maar rottigheid. Is het de leeftijd dat ik me vaak afvraag in wat voor wereld we eigenlijk leven? Ben ik gevoeliger voor dat nieuws of ís er gewoon weinig positiefs te melden? Wordt het alsmaar slechter?

Coulance
Ik merk dat die negatieve berichten mijn gedachten beïnvloeden. In Nederland houd ik mijn tas angstvallig vast, laat de auto pas achter als ik goed gecontroleerd heb of 'ie op slot zit. Als een groep jongeren zich in mijn richting beweegt, denk ik meteen aan zinloos geweld. De kauwgomkauwende caissière heeft meer aandacht voor haar collega dan voor mij. Vanwege ons Franse nummerbord verwacht ik enige coulance als ik een verkeerde weg insla. Alleen met een noodstop kan ik een botsing voorkomen. Zie je wel, het klopt wel dat er iets mis is met de normen en waarden, denk ik bij mezelf.

Verademing
Maar het laatste bezoek aan Nederland was een openbaring: in alle winkels was een uiterst fatsoenlijke behandeling mijn deel. Overal werd na het afrekenen geëindigd met: 'een prettige dag nog' of iets in die geest. En geen verkopers meer die maar meteen jij en jou zeggen, ik werd weer keurig aangesproken met u. Ook in het verkeer ging het een stuk beter: we werden niet meer links en rechts gesneden. Toen ik per ongeluk een verkeerde rijbaan koos, gaf men mij keurig de tijd om dat te herstellen. Een verademing vond ik het.

Rooskleurig
Heeft Balkenende zo snel succes met zijn discussie over normen en waarden? Is het echt anders geworden in Nederland? Of is het beeld dat we via de media voorgeschoteld krijgen, gekleurd? Of ligt de waarheid in het midden, is winkelpersoneel bijvoorbeeld wat netter geworden vanwege de crisis? U kunt mij ook verwijten dat ik een te rooskleurig beeld neerzet. Ik zweer u dat er geen letter gelogen is, dat ik ons laatste bezoek aan Nederland echt zo heb ervaren. Oftewel: het ligt er maar aan hoe je kijkt naar de wereld, door welk medium je je laat beïnvloeden, op welke televisiezender je afstemt.

Beloning
Wat mij zorgen baart, is dat het nieuws steeds meer door sensatie wordt bepaald. Neem nou de bonuscultuur. Natuurlijk vind ik het een grof schandaal dat mensen zichzelf gigantisch verrijken, ten koste van hun bedrijf en/ of de klanten. Maar niet iederéén die een bonus ontvangt, is een schurk. Soms is het een vorm van prestatiebeloning en heeft het voltallige personeel afgezien van een loonsverhoging. En er zijn mensen die hun bonus hebben ingeleverd, geheel of gedeeltelijk. Het is wel zo netjes om ook dat te noemen. Maar ja, dat verkoopt niet…

Milieu
Bij het weergeven van politieke voornemens zie ik een zelfde soort verslaggeving. Het rekeningrijden, bijvoorbeeld. Persoonlijk zou ik graag alle plussen en minnen op een rijtje willen zien, waarna ik zélf een oordeel kan vormen. Of autorijden uiteindelijk duurder zal worden, is voor mij niet het enige argument dat telt. Misschien pakt men minder vaak de auto, zodat het milieu gespaard wordt. Misschien gaan - sommige - mensen de spits wel vermijden, omdat dit goedkoper is.

Prijsprikkel
Is dat ijdele hoop? Tijdens ons laatste bezoek aan Nederland hebben we het nut van een prijsprikkel zelf ondervonden. We wilden met de trein naar het westen van het land. Op de website van de NS lazen we dat alle voordeelreizen pas na de ochtendspits ingaan. Voor ons zou het verschil tussen voor en na negen uur reizen in de eerste klas voor 2 retourtjes meer dan € 60,- bedragen. Wij waren niet de enigen.

Keuteltjes
De foto’s bij deze column zijn mijn eigen manier van beïnvloeding… met een knipoog. De Glandasse, op dit moment met een wintermantel van sneeuw, betovert niet alleen onze gasten, maar ook wij genieten er dagelijks van. En om te bewijzen dat we een échte natuurcamping zijn, ziet u onze laatste logé. Een week geleden liep deze geit ineens op ons terrein. Aan de keuteltjes te zien was hij er al langer. Het lukt ons niet om hem te vangen en terug te geven aan de rechtmatige eigenaar. De politie zal het oplossen, maar met haar tempo zal het nog wel even duren.

Tenslotte het hart: een cadeautje tijdens mijn boekpresentatie, letterlijk hartverwarmend.